Doanh nhân Trần Văn Sơn: Giữ “tinh túy” từ lời dặn của mẹ

Từng rời quê để học tập, làm việc trong một lĩnh vực tưởng như chẳng liên quan đến cây điều, anh Trần Văn Sơn cuối cùng vẫn trở về với vùng đất tuổi thơ, nơi có những buổi chiều theo mẹ nhặt từng hạt điều trong vườn. Từ ký ức về người mẹ được gọi thân thuộc là bà Tư, anh đã chọn một con đường không dễ: xây dựng thương hiệu cho hạt điều quê hương và từng bước nâng giá trị nông sản Việt bằng cách làm của một thế hệ mới.

MC Diệu Hiền trò chuyện cùng doanh nhân Trần Văn Sơn trong chương trình Trò chuyện cùng doanh nhân của Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai. Ảnh: Minh Huệ

Từ những buổi chiều nhặt điều cùng mẹ

Doanh nhân Trần Văn Sơn sinh ra và lớn lên tại vùng đất Bù Gia Mập, nơi cây điều đã trở thành một phần đời sống của nhiều gia đình. Tuổi thơ của anh gắn với mùa điều ra hoa, kết trái và những buổi chiều cùng mẹ đi nhặt từng hạt điều trong vườn.

Người mẹ ấy là bà Nguyễn Thị Thảo, được mọi người gọi thân quen là bà Tư. Kinh nghiệm chế biến điều của bà được đúc kết từ những năm tháng gia đình còn nhiều khó khăn. Từ những mẻ điều rang ban đầu, câu chuyện hạt điều dần trở thành một phần ký ức của cả gia đình và sau này trở thành tên gọi của thương hiệu Hạt điều Bà Tư Bình Phước.

Có lẽ vì vậy mà dù từng chọn con đường học tập và công việc khác, anh Sơn vẫn không thực sự rời xa cây điều. Anh chia sẻ: “Từ bé tới lớn, tôi luôn nghĩ mình sẽ sống với điều và chết cùng điều”.

Doanh nhân Trần Văn Sơn chia sẻ về hành trình kế nghiệp, xây dựng thương hiệu Hạt điều Bà Tư và khát vọng nâng giá trị nông sản Việt. Ảnh: Minh Huệ

Quyết định trở về không đồng nghĩa con đường phía trước đã sẵn sàng. Năm 2010, doanh nghiệp được thành lập trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế. Sản phẩm làm ra được mang đi ký gửi, nhưng thị trường chưa đón nhận như mong đợi. Có những lô hàng bán không hết phải mang về, vốn ngày càng cạn, những người bạn cùng góp sức ban đầu cũng lần lượt rút lui.

Trong câu chuyện kể lại, đây là một trong những giai đoạn khiến anh hiểu rằng làm được một sản phẩm ngon chưa có nghĩa sẽ bán được sản phẩm ấy.

Thất bại buộc người thanh niên trẻ phải học lại từ đầu: học thị trường, học cách tìm khách hàng, tìm đường đưa sản phẩm đến người tiêu dùng và quan trọng hơn, học cách nhìn hạt điều không chỉ như một sản phẩm nông nghiệp mà còn là một sản phẩm cần được xây dựng thương hiệu.

Những khó khăn về vốn, đầu ra và giá nguyên liệu trong giai đoạn khởi nghiệp cũng từng được anh chia sẻ với nhiều bạn trẻ như một phần rất thật của hành trình lập nghiệp. Từ những lần hàng hóa phải mang trở về, anh tìm thấy một nguyên tắc mà sau này trở thành cách nghĩ xuyên suốt: muốn sản phẩm đi xa, phải hiểu người mua trước khi nghĩ đến chuyện bán cho họ.

Doanh nhân Trần Văn Sơn cùng mẹ – bà Nguyễn Thị Thảo (bà Tư), người truyền cho anh tình yêu với cây điều và là nguồn cảm hứng để anh xây dựng thương hiệu Hạt điều Bà Tư Bình Phước. Ảnh: Tư liệu

Giữ tinh túy, thay đổi cách làm

Nếu thế hệ của Bà Tư làm nên hương vị bằng kinh nghiệm được tích lũy qua từng mẻ điều rang thì thế hệ anh Sơn đứng trước một bài toán khác: làm sao đưa kinh nghiệm ấy vào quy trình sản xuất chuyên nghiệp mà không đánh mất bản sắc của sản phẩm.

Đó cũng là một điểm thú vị trong câu chuyện kế nghiệp.

Anh Sơn không giữ nguyên chiếc chảo rang của mẹ. Anh đưa máy móc, tiêu chuẩn quản lý, công nghệ chế biến và phương pháp quản trị mới vào doanh nghiệp. Nhưng điều người con muốn giữ lại là sự kỹ lưỡng trong lựa chọn nguyên liệu, hương vị sản phẩm và chữ “Tâm” trong cách làm nghề. Từ đó, triết lý “Tinh túy từ tâm” được doanh nghiệp lựa chọn như một cách nhắc nhớ nguồn gốc của thương hiệu.

Cái tên Bà Tư cũng không phải một tên gọi được xây dựng theo công thức marketing. Đó đơn giản là tên gọi thân thuộc của mẹ anh. Chính vì vậy, phía sau bao bì sản phẩm còn là một câu chuyện gia đình: người mẹ tạo nên những mẻ điều từ kinh nghiệm và sự chịu thương, chịu khó; người con tiếp nhận những giá trị ấy rồi tìm cách đưa chúng vào một hệ thống sản xuất và thị trường lớn hơn.

Đến nay, anh đã phát triển nhiều dòng sản phẩm từ hạt điều. Năm 2026, 6 sản phẩm Hạt điều Bà Tư Bình Phước được chứng nhận OCOP 4 sao. Theo anh Sơn, OCOP không phải điểm kết thúc mà là nền tảng để doanh nghiệp tiếp tục cải tiến sản phẩm, đa dạng hương vị và từng bước nâng tầm thương hiệu.

Một dấu mốc lớn khác là Nhà máy Chế biến nông sản và thực phẩm Bà Tư Bình Phước được đưa vào hoạt động năm 2025. Nhà máy có diện tích gần 20 ngàn m², công suất thiết kế khoảng 4 ngàn tấn/năm, hướng đến chế biến sâu hạt điều, mắc ca và các nông sản giàu dinh dưỡng.

Từ sản xuất một sản phẩm truyền thống, anh đang hướng đến mô hình liên kết Farm – Factory – Food, nối vùng nguyên liệu với nhà máy và thị trường. Dự án Hạt điều xanh được triển khai từ năm 2024 cũng đặt mục tiêu xây dựng sinh kế dưới tán điều, nâng giá trị chuỗi sản xuất và hướng đến phát triển bền vững hơn cho người nông dân.

Với anh Sơn, muốn ngành điều đi đường dài, doanh nghiệp phải giải được cùng lúc bài toán nguyên liệu, chế biến và đầu ra; nghĩa là phải nhìn cây điều như một hệ sinh thái thay vì chỉ nhìn vào một sản phẩm cuối cùng.

Nhưng giữa những dây chuyền mới, thị trường mới và quy mô ngày càng lớn hơn, câu chuyện của anh Sơn vẫn có một điểm quay về rất giản dị. Đó là Bà Tư.

Từ những buổi chiều theo mẹ nhặt hạt điều, những mẻ sản phẩm đầu tiên, những lần tưởng như phải bỏ cuộc cho đến khi cái tên của mẹ xuất hiện trên hàng ngàn sản phẩm, hành trình ấy cho thấy một cách kế nghiệp khác: không nhất thiết phải làm giống thế hệ trước, mà phải hiểu điều gì có thể thay đổi để đi xa hơn và điều gì dù đi xa đến đâu cũng không được đánh mất. Với anh Sơn, điều được giữ lại ấy chính là “tinh túy” mà những người đi trước đã gửi gắm.

Doanh nhân Trần Văn Sơn cùng ekip sản xuất chương trình Trò chuyện cùng doanh nhân. Ảnh: Phạm Duy

Chương trình với khách mời là doanh nhân Trần Văn Sơn, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Gia Bảo, chủ đề “Kế nghiệp từ một lời dặn – Từ hạt điều của mẹ đến khát vọng đưa nông sản Việt đi xa”, phát sóng ngày 10-10-2026. Mời quý vị đón xem trên các hạ tầng số của Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai.

Nguồn: Báo Đồng Nai